An & Nhiên – Tình bạn lớn lên từ tình thân

An và Nhiên lớn lên trong khu vườn cổ của gia đình. Ngôi nhà ở đã được đập đi xây lại nhiều lần, nhưng nhà thờ tổ gần như không đổi, trở thành ký ức gắn bó sâu đậm nhất của hai chị em. Ngày trước, ba mẹ đã đặt một chiếc bàn học cho hai chị em ở một góc trong nhà thờ. Hình ảnh còn in đậm trong ký ức là những buổi tối ngồi học, thỉnh thoảng vô thức quay lại phía sau và thấy le lói ánh đèn đỏ nơi bàn thờ tổ tiên. 

Ban đầu, hai cô bé không khỏi sợ hãi trước không gian tĩnh lặng và linh thiêng ấy. Nhưng theo thời gian, nỗi sợ dần chuyển thành cảm giác được chở che. Nhà thờ không chỉ là nơi diễn ra các nghi lễ mà còn trở thành một người bạn âm thầm chứng kiến những buổi học khuya, những kỳ ôn thi vất vả. Trong không gian ấy, An và Nhiên không chỉ chia sẻ một góc bàn học mà còn vô thức chia sẻ cùng một niềm tin, một điểm tựa tinh thần, gieo trong họ ý thức rằng mình luôn thuộc về một điều lớn hơn bản thân, và cũng vì thế mà có trách nhiệm với nhau hơn – điều mà trải qua nhiều năm nhìn lại, cả hai mới nhận ra và biết ơn sâu sắc. 

Ngoài nhà thờ, khu vườn chính là phần ký ức đầy ắp nhất của tuổi thơ. Trước hết là hai cây vú sữa rất lớn trước nhà. Theo lời ba của An và Nhiên, khi ba còn nhỏ thì hai cây ấy đã ở đó rồi. Những năm gia đình còn khó khăn, mỗi mùa vú sữa chín, bà nội lại nhờ ba trèo hái. Cây sai trái đến mức mỗi năm thu được rất nhiều thùng lớn. Ba thường xin bà hai thùng để mang bán, lấy tiền mua sữa bột cho An và Nhiên. Có thể nói, họ đã lớn lên cùng vị ngọt của vú sữa và cả sự chắt chiu của gia đình.

Trong vườn còn có cây đào, cây chay. Ngày ấy đâu có khu giải trí hay đồ chơi hiện đại. Ba mẹ bận rộn, nên niềm vui của họ là tự leo cây, hái trái, ngồi vắt vẻo trên cành giữa trưa hè. Dưới tán cây rợp bóng, gió thổi qua, đó là cảm giác mát lành và tự do nhất của tuổi thơ. Cũng có những lần bị sâu cắn, có lần té ngã đến gãy chân, nhưng chính những tai nạn nhỏ ấy đã làm nên ký ức vô cùng sống động. 

Trong ngôi nhà cũ, có một chi tiết rất đặc trưng của nhà truyền thống Huế là bàn nước. Ở góc nhỏ đó vào mỗi buổi sáng, ba thường pha trà, bà nội pha sữa, chuẩn bị thuốc. Tiếng chén trà đặt xuống, mùi trà nóng, ánh sáng ban mai hắt qua hiên, tất cả tạo nên một nhịp sống chậm rãi, nền nã, rất Huế. 

Một góc khác không thể quên là mái hiên rộng phía trước nhà. Nhà Huế truyền thống luôn có mái hiên sâu vì thời tiết khắc nghiệt: mùa mưa thì ẩm ướt, mùa hè thì nắng gắt. Mái hiên như một lớp đệm chắn mưa, chắn nắng, giữ cho bên trong luôn mát mẻ. Buổi chiều cả nhà kê ghế ra trước hiên hóng gió. Những ngày cuối đời, bà nội vẫn bắt ghế ra đó ngồi hàng chiều, hóng con gái sang chơi, hóng cháu đi học về và đôi khi chỉ để trầm tư về một quá khứ nhiều biến cố của gia đình.

Trong vườn còn có một chiếc giếng cổ. Theo lời ba kể, cụ tổ Nguyễn Thưởng (đời thứ bảy của gia tộc) đã theo chúa Nguyễn Hoàng vào khai canh vùng đất này từ năm 1558. Người xưa quan niệm rằng ở đâu đào được giếng, ở đó có thể an cư. Cụ tổ đã đào được giếng ngay tại mảnh đất này. Đến hôm nay, giếng vẫn hoạt động, cung cấp nước để tưới cả khu vườn An Nhiên. Giếng nước là ký ức về sự khởi đầu, về khai mở, về bền bỉ, kết nối quá khứ với hiện tại, và cũng là mạch ngầm nuôi dưỡng cả khu vườn, giống như cách gia đình nuôi dưỡng An và Nhiên.

Ẩm thực chay từ triết lý gia đình  

Bên cạnh ngôi nhà, gia đình An và Nhiên qua nhiều đời (họ là hậu duệ đời thứ 21) đã truyền lại cho con cháu ba giá trị cốt lõi. Những điều này không được dạy bằng lý thuyết mà bằng cách sống mỗi ngày. Thứ nhất là nếp sống của người Huế: sự chừng mực, nền nã, biết giữ gìn truyền thống nhưng không bảo thủ. Thứ hai là sự tử tế thể hiện qua cách nói năng nhẹ nhàng, cách cư xử có trước có sau, cách làm việc có đầu có cuối. Gia đình dạy họ rằng cách mình đối xử với người khác chính là cách mình thể hiện gia phong. Thứ ba là lòng biết ơn với cội nguồn, bởi trong hình hài của họ có rất nhiều “hạt giống” từ tổ tiên. 

Có lẽ vì vậy mà bất kỳ ai bước vào An Nhiên Garden cũng có thể cảm nhận được sự tiếp nối tự nhiên của tình thân. Tôi ghé thăm khu vườn vào một buổi trưa Huế có mưa lất phất. Những tán cây đung đưa nhẹ nhàng trong gió như ai đó đang vẫy tay chào. Mùi cây cỏ quyện với mùi đất ẩm nghe thật hiền như hơi ấm của người thân. Ngồi bên ô cửa kính nhìn ra khu vườn xanh mướt, thưởng thức những món chay thanh đạm và trình bày duyên dáng đậm chất Huế làm lòng mềm ra và đạt tới trạng thái bình yên tuyệt đối. 

Ý tưởng mở nhà hàng chay này bắt nguồn từ hành trình An trở về Huế để chăm sóc mẹ, tìm kiếm chế độ ăn thực dưỡng giúp cơ thể nhẹ nhàng hơn. Trong quá trình ấy, hai chị em nhận ra nhu cầu chung về một lối ăn lành, sạch và cân bằng. Và thế là khu vườn gia đình dần trở thành nơi họ chia sẻ điều đó với mọi người.

Có một chi tiết rất đặc biệt:  “An Nhiên” vốn là cái tên ba đặt cho hai chị em, với mong muốn con mình lớn lên được an nhiên tự tại. Vì vậy, khi ý tưởng mở nhà hàng chay hình thành, họ gần như không phải tìm kiếm thêm một cái tên nào khác. Cả hai tin rằng khi nấu ăn bằng sự cẩn trọng và biết ơn, bữa ăn không chỉ nuôi cơ thể mà còn dung dưỡng tinh thần. Khi giữ được năng lượng an hòa ấy, họ tin rằng những nguồn năng lượng tương tự sẽ tìm đến khu vườn. 

“Cái tôi” và “cái chúng ta” 

Nếu ví tình tri kỷ giữa hai chị em như một phần kiến trúc, An và Nhiên nói rằng nó chính là cái cột nhà. Gia đình không có con trai, nên từ nhỏ họ đã luôn ý thức rằng bản thân cũng có thể trở thành “cột nhà”  theo cách riêng. Với họ, “cột nhà” không phải là khái niệm gắn với giới tính, mà gắn với trách nhiệm và sự vững vàng. Cột nhà là phần chịu lực chính. Nếu cột vững, ngôi nhà sẽ yên. Mối liên kết giữa An và Nhiên cũng vậy, là điểm tựa giúp ngôi nhà tâm hồn luôn đứng vững. 

Cùng với những giá trị tinh thần từ gia đình, tình bạn giữa An và Nhiên không chỉ là cảm xúc tự nhiên mà còn được xây trên một hệ giá trị chung, nơi sự tin cậy luôn hiện diện ở tầng sâu nhất. Và mối quan hệ ấy cũng trưởng thành theo thời gian. 

Những năm ở New Zealand, An luôn tự nhắc mình phải sống như một tấm gương cho em gái. Nhưng khi trưởng thành và làm việc cùng nhau, vai trò ấy không còn một chiều: người này nhìn ra điều người kia chưa thấy, nhắc nhau chậm lại khi cần. Chính nhờ sự phản chiếu ấy, mỗi người đều được hoàn thiện dần, cùng nhau mà không mất đi bản sắc riêng. 

An và Nhiên tin rằng một tình bạn bền vững phải bắt đầu từ sự tôn trọng “cái tôi” trước khi xây dựng “cái chúng ta”. Mỗi người cần có không gian riêng để phát triển, để tự mình trải nghiệm, va chạm, nhận diện điểm mạnh, điểm yếu của bản thân. Nếu một người chưa vững trong cái tôi của mình thì “cái chúng ta” rất dễ trở thành sự phụ thuộc, thậm chí là gánh nặng. Khi mỗi người có bản sắc, quan điểm riêng và năng lực riêng, việc đồng hành không phải vì cần nhau để lấp đầy mà vì thực sự muốn đi cùng nhau. Và cuối cùng, như cả hai cùng kết luận: “Dù thời gian trôi qua, dù cuộc sống thay đổi, chúng tôi vẫn là người bạn đầu tiên của nhau, và cũng là nơi cuối cùng người kia có thể quay về”.