Hương vị Tây Bắc-Điện Biên Phủ

Khi nhắc về thành phố Điện Biên Phủ, tôi nhớ nhất bữa trưa ngon lành ở Dân Tộc quán. Có lẽ vì tôi thích ăn nên đi đến đâu cũng phải sờ sệt tìm đến những nơi có thức ăn ngon.

Vì địa chỉ tôi tìm được không rõ ràng nên chúng tôi đã chạy vòng vèo khá lâu, đến lúc gần như bỏ cuộc thì lại phát hiện ra mình đang đứng cách quán chừng trăm bước chân.

Quán rộng, thoáng, có một căn nhà sàn lớn chứa được tầm trăm khách. Không rõ mọi ngày thế nào nhưng buổi trưa hôm đó, trong nhà sàn chỉ có nhóm 4 người chúng tôi và một nhóm 5 người dường như là những tay săn ảnh. Tôi thấy họ mang lỉnh kỉnh đủ thứ đồ nghề phục vụ cho việc chụp ảnh.

Ngồi trong nhà sàn mát cực! Tôi được chị chủ quán giới thiệu những món đặc biệt của quán: thập cẩm nậm pịa, bò nướng, nộm rau má măng, băm cuốn lá nướng, rau thập cẩm luộc và xôi tím với vừng lạc giã nhuyễn.

Các loại nước chấm ăn kèm có chẳm chéo, pịa, nước mắm tỏi ớt, bột canh chanh ớt. Chị còn dọn riêng một đĩa tương ớt cho “người miền xuôi”.

Trong đó, “nậm pịa” là món ăn truyền thống của tộc Thái, được chế biến từ thứ dịch sền sệt trong ruột non của bò gồm dịch tiêu hóa và thức ăn chưa được tiêu hóa hoàn toàn, nêm gia vị, cho thêm nội tạng các loài vật ăn cỏ bao gồm dạ dày, tiết, lòng, tim gan, phèo phổi thập cẩm phế lù đem ninh nhừ. Vị đắng, rất khó ăn.

Tôi thích chẳm chéo hơn. Chẳm chéo cũng là thức chấm truyền thống của người dân tộc Thái ở Tây Bắc, dùng chấm xôi, món luộc, món nướng, hoặc chấm các loại quả có vị chua như mận, sim, nhót xanh với bắp cải. Trong tiếng Thái, “chẳm” có nghĩa là món chấm, “chéo” là hỗn hợp được chế từ ớt, tỏi, muối.. Có nhiều loại chẳm chéo với tên gọi khác nhau tùy vào thành phần nguyên liệu.

Trên tay tôi là hoa ban anh len lén trèo lên cành cao hái xuống, vì tháng ba mới là thời điểm hoa ban nở rộ, còn khi ấy đang là tháng hai, hoa chỉ chớm nở, phải đứng ngắm thật lâu, lấy tay che ánh mặt trời làm lóa mắt mới thấy được.

Hoa ban từ lâu đã trở thành biểu tượng của thành phố. Giọng điệu người dân ở đây khi nhắc tới hoa ban hay chiến thắng Điện Biên Phủ đều mang cùng một niềm kiêu hãnh.

Cây ban vững chãi qua thời gian đã chở che cho bộ đội trong thời chiến. Theo truyền thuyết, hoa ban còn là hóa thân của người con gái dân tộc Thái khi tình yêu dang dở.

Chúng tôi hơi tiếc vì không được tận mắt nhìn thấy con đường Võ Nguyên Giáp phủ màu trắng muốt của những chùm hoa ban. Nhưng không sao, chúng tôi sẽ còn trở lại..

Đường vào thăm Sở chỉ huy chiến dịch Điện Biên Phủ rất yên bình. Chúng tôi gửi xe ngoài cổng và đi bộ khá sâu mới vào đến nơi. Dọc đường đi vẫn là nhà sàn có dân cư sinh sống. Một vài người dân tộc thiểu số ngồi dọc hai bên đường bán mấy món đồ lưu niệm cho khách du lịch, nhưng họ không chèo kéo, à chính xác là không màng đến ai, tự do buôn chuyện, cười sảng khoái, hát hò, nhảy múa. Anh nói, là người Việt Nam, phải đến nơi đây ít nhất một lần. Đó cũng là một trong những lý do chúng tôi chọn Điện Biên Phủ và dành hầu hết thời gian ở đây để tham quan các di tích lịch sử.

Thật may mắn vì trên đường về, lúc ngang qua Công viên Chiến thắng Mường Phăng, chúng tôi gặp rất nhiều người dân đang tụ họp biểu diễn văn nghệ và cùng chơi những trò chơi dân gian: vật tay, kéo co, con quay, ném còn, ném pao… Những chàng trai, cô gái, cụ già ở Mường Phăng có gương mặt ngây thơ mà hoang dại, nên với tôi, họ đặc biệt thu hút. Tôi cứ ngắm nhìn họ mãi.

Hôm ở Hòa Bình tôi cũng mua một quả pao làm kỷ niệm, nhưng trước đó cũng chỉ đọc qua và tưởng tượng chứ chưa nhìn thấy người dân tộc chơi bao giờ cho đến hôm vô tình đi ngang Công viên Chiến thắng Mường Phăng.

Ném pao là một trò truyền thống của người Mông. Quả pao to bằng quả cam vừa vặn lòng bàn tay, được khâu cẩn thận từ vải lanh. Hai nhóm nam – nữ liên tục ném quả pao qua – lại sao cho quả pao không rơi xuống đất.

Tôi còn nghe người bán hàng ở bản Lác – Hòa Bình nói, quả pao còn dành ném cho người mình yêu để thể hiện tình cảm. Có khi hai người yêu nhau cứ ném qua ném lại quả pao cả ngày không biết chán 

Buổi chiều ở chợ Điện Biên thơm lừng mùi cá nướng. Cô bán cá là người dân tộc Thái, tay vừa nướng, miệng vừa chào mời “Cá nướng ướp với các loại rau thơm của người dân tộc. Mua về ăn đi cháu!” Dĩ nhiên, cô chỉ mời chúng tôi, vì biết mấy đứa này là người xứ khác. Chứ hàng cá của cô tấp nập người quen. Cá mổ lưng ướp với gần chục loại rau thơm, sả, ớt, và một loại gia vị đặc trưng của vùng Tây Bắc là hạt mắc khén, kẹp giữa hai thanh tre rồi đem nướng. Bạn dùng tay xé từng thớ cá thơm ngon, chấm chẳm chéo, hết sẩy! Hay nhà ai chưa kịp chuẩn bị bữa tối, có thể mua cá nướng sẵn về ăn với cơm. Trước đó, tôi từng ăn món này ở nhà cô Dung – chủ nhà trọ Ảnh Dung, Mộc Châu, nhưng cô Dung quen nấu cho khách du lịch nên nêm thêm bột canh, mì chính giúp cá có vị đậm đà hơn. Còn món cá chúng tôi mua ở chợ đúng kiểu dân dã, thịt cá ngọt tự nhiên, ăn thích hơn nhiều.

Bạn có thể xem bài viết về chuyến đi Mộc Châu tại đây để không bỏ lỡ hành trình du xuân Tây Bắc của chúng tôi nhé ^^