Ngày nắng trong, chân thèm mong đi lạc
Bầu trời hửng nắng sau mấy ngày mưa rả rích đã dẫn lối cho tụi mình đến thăm bản Lao Xa, thuộc xã Sủng Là, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang, cách thị trấn Đồng Văn tầm 25km. Men theo cung đường khúc khuỷu nằm giữa hai vách đá sừng sững bàng bạc mây, trước mắt hiện lên một khung cảnh mộng mị hiền hoà.
Bầy trẻ nhỏ trong những tấm áo thổ cẩm đủ sắc màu vừa đến giờ tan trường, ùa ra cổng, nắm tay nhau đi bộ băng qua cánh đồng hoa cải về nhà. Sâu trong bản, lần lượt từng ngôi nhà trình tường vách đất hiện lên sinh động. Kiểu nhà truyền thống của người dân tộc vùng núi phía Bắc ngày nay chẳng còn nhiều nữa, nhưng nơi đây dường như vẫn vẹn nguyên. Chen lẫn màu vàng chất thời gian cũ kỹ là màu hồng, màu trắng hừng hực sức sống của hoa đào, hoa mận, hoa lê.
Lấp ló sau những bờ tường đá vài cặp mắt ngơ ngác đang nhìn theo bước chân người khách lạ. Vài cô gái H’mông đang đứng tám chuyện bên đường, thấy mình giơ máy ảnh mỉm cười ý hỏi có chụp cách cô được không, bèn cười bẽn lẽn, nói gì đó với nhau bằng ngôn ngữ riêng rồi cười khúc khích. Một gia đình nhỏ gồm bố, mẹ và hai con nhỏ đang cùng nhau trồng trọt trên mảnh vườn bé con. Họ nhìn mình cười, ra dấu ý muốn hỏi mình đi chụp ảnh à. Nghe bảo có nhiều nhóm nhiếp ảnh thường nán lại bản khá lâu vào mùa hoa mận để sáng tác, nên người dân trong bản bắt gặp chiếc máy ảnh như bắt gặp một điều gì đó thân quen, nhưng xa cách, và nhung nhớ. Trong mắt mình, người dân bản Lao Xa thật hiền lành và thân thiện.
Trong bản có một ngôi nhà cổ, anh con trai trẻ tuổi nói tiếng Kinh lơ lớ hiện là chủ ngôi nhà đã quyết định cải tạo nơi đây thành một quán cafe Nhà Cổ Lao Xa để đón khách du lịch. Sau cánh cổng được trang trí với bảng hiệu khắc chữ giản đơn là một khoảnh sân rộng với những tán hoa mận nở rộ. Đằng sau lớp hoa mỏng manh trắng muốt ấy là mái ngói cũ của ngôi nhà trình tường được xây dựng từ những năm 50. Gọi là quán chứ nhà chẳng có mấy chỗ ngồi, chỉ có chiếc bàn và ghế con con trước hiên đủ chỗ cho nhóm 4-5 người. Chủ quán thật thà. Tụi mình hỏi “bạn bán cả mật ong à” vì trước cổng có ghi “mật ong bạc hà”, bạn cười bảo “em bán trà mật ong bạc hà nhưng bảng hết chỗ ghi nên bỏ luôn chữ trà”. “Vậy còn rượu ngô?”. “Bảng ghi 40 nghìn một lít là em ghi để khách biết giá bán ở trên này mà mua chứ em không bán”. Cả bọn phá lên cười. Trong nhà có một bếp củi, phía trên treo thịt lợn gác bếp được xông khói theo phương pháp tự nhiên – món ăn đặc sản ở Tây Bắc. Tụi mình hỏi đặt cơm trưa với món thịt xông khói ngon lành, nhưng nhà chưa nấu sẵn cơm, mình gợi ý bạn xào mì. Lúc bê đĩa mì ra, bạn cười “đây là lần đầu nhà em làm món mì xào trứng đấy ạ!”. Cả bọn lại cười to vì cách đối đãi chân thành và đáng yêu của anh chàng H’mong giản dị.
Buổi đi chơi ngày hôm đó nắng trong chỉ vỏn vẹn có vậy, sao lòng cảm thấy bình yên đến lạ. Đến cỏ cây và những hòn đá ven đường cũng như đang mỉm cười chào đón mùa xuân, chào đón đôi chân của những kẻ mơ hoang háo hức vì lạc bước.
