Quản trị gia đình, mình học cùng nhau

Hôm qua mình vừa viết một bài về quản trị kinh doanh, quản trị con người bằng hệ thống niềm tin. Tuy được biết đến như một người viết về tình yêu, vì sao mình vẫn viết về những chủ đề khác? Vì người ta phải sống trọn vẹn phần đời của riêng mình thì mới có thể toàn tâm toàn ý yêu một người và cùng san sẻ một tình yêu. Giống như quan điểm đối với việc quản trị kinh doanh, quản trị con người (ở bài viết trước), tụi mình cũng quản trị gia đình dựa trên hệ thống niềm tin. Hệ thống niềm tin giữa tụi mình được xây dựng như thế nào?

Enrich Fromm – nhà phân tâm học người Đức kết luận: “Tình yêu chín muồi là sự hợp nhất trong điều kiện bảo tồn toàn vẹn tính cá biệt của mỗi bên. Tình yêu giúp con người vượt qua cảm giác cô lập và chia cắt, nhưng vẫn cho phép ta là chính mình, để giữ được sự toàn vẹn. Nghịch lý trong tình yêu là hai con người trở thành tuy một mà vẫn là hai”.

Cái tên “Nhà Có Hai Người” của tụi mình nói lên tất cả sự ủng hộ của hai đứa dành cho quan điểm trên. Khi dịch website sang tiếng Anh, chị phiên dịch có hỏi mình muốn dịch tên blog sang tiếng Anh như thế nào? Và mình đã dịch là “the house with two lives” (có thể hiểu “ngôi nhà với hai cuộc sống hay cá-thể-sống”). Đối với bọn mình, tình yêu không phải là rào cản mà là động lực để mỗi người có thể tiếp tục phát triển, theo đuổi những ước vọng riêng. Khác với lúc độc thân là, bây giờ, mình luôn có một người ở bên ủng hộ, ôm ấp, yêu thương, che chở, tha thứ, chấp nhận.

Ý nghĩ về hai cá thể trong cùng một ngôi nhà hiện lên thật sống động. Mà tình yêu thì luôn cần sự sống động mang tính chủ động khi cả hai đều cùng hành động để tiến đến cái đích mình mong muốn chứ không phải thụ động ngồi chờ kết quả xảy ra. Và tính chủ động trong tình yêu chính là sự cho đi, đối ngược với tính thụ động là chờ nhận lại.

Có lẽ nhiều người trong chúng ta đã sai khi nghĩ rằng chúng ta có quyền kỳ vọng nhận được tình yêu mãnh liệt từ ai đó mà quên rằng trước tiên, ta cần cho đi. Lúc này, tình yêu giữa hai người là sự tự nguyện chứ không phải một phía ép buộc phía kia phải nhận lấy, hay ngược lại, phía kia chịu đựng để trói buộc bản thân trong cái cảm giác được thuộc về ai đó. Cho đi khác với hy sinh. Khái niệm này cần được làm rõ, thậm chí là nhấn mạnh. Trái tim mỗi người như một khu vườn vậy đó. Chúng ta chỉ có thể cho đi hoa thơm và trái ngọt khi khu vườn ấy xanh mướt, sum sê. Sự cho đi không diễn ra cùng cảm giác mất mát, không khiến cho khu vườn ấy trở nên hoang tàn. Yêu một người là cho đi tình yêu thương và sự tin tưởng trước đã.

Giữa tụi mình hầu như không có bất kỳ nguyên tắc nào. Cả hai không nhất định phải luôn xuất hiện cùng nhau trong các sự kiện để phô diễn tình yêu khi anh luôn không yêu thích gì việc hoà mình vào những đám đông. Mình có thể đi uống bia cùng với một người bạn nam, và ngược lại, anh cũng vô tư nhắn tin với các bạn nữ. Không có ai là trụ cột kiếm tiền hay chìa khoá giữ tiền trong gia đình mình. Nếu hôm nay mình mệt không muốn nói chuyện, anh cứ thế lặng yên bên cạnh. Lắm lúc hai đứa nằm cạnh nhau mà mỗi đứa tự xem một bộ phim. Hôm nào có thời gian thong thả tụi mình nấu cơm ăn, hôm nào bận bịu quá thì ăn tiệm, hôm nào bỗng dưng vui quá chừng thì bỏ rau thịt mua sẵn đấy mà đi uống bia.

Sự tin tưởng giữ mỗi người toàn vẹn trong tình yêu. Tin tưởng chính là tin vào người đó vô điều kiện – tin vào người đó, chứ không phải những điều kiện mà người đó có. Một ví dụ khá dễ hiểu được đưa ra để phân biệt sự khác nhau dựa vào “tín dụng” và “tin tưởng” Kishimi đề cập trong quyển “Dám hạnh phúc” là giả sử khi một người vay tiền ngân hàng, ngân hàng cho vay không phải tin tưởng người đó mà là tin vào giá trị đảm bảo mà anh ta đưa ra (mức thu nhập, tài sản, lịch sử giao dịch…). Bạn không muốn bước vào tình yêu theo cái cách một nhân viên ngân hàng đi kiểm chứng khách hàng xem anh ấy/ cô ấy có đáng tin không chứ hả? Vậy thì hãy tin tưởng vào chính mình, vào người mình yêu, vào mối quan hệ của hai người. Bởi chỉ có tin tưởng, hai người mới có thể cho nhau sự tự do để tiếp tục sống như hai cá thể độc lập mà không sợ cảm giác cô đơn.

Giữa tụi mình tồn tại niềm hạnh phúc tự thân, cùng với sự tin tưởng, tự do, và tôn trọng, không phụ thuộc lẫn nhau, không phải ép bản thân làm điều này vì người kia thích thế rồi đâm ra có nhiều điều đè nén trong lòng. Đó không phải kiểu tự do hoàn toàn thích gì làm nấy, mạnh ai nấy sống, mà mối quan hệ được điều phối một cách tự nhiên bằng sự thấu hiểu, kết nối giữa hai con người. Thẩu hiểu đủ sẽ giúp chúng ta có góc nhìn sâu sắc trong mọi vấn đề. Đôi khi, anh ấy cáu bẳn với mình không phải vì mình đã làm gì khiến anh ấy thất vọng, mà đằng sau đó phảng phất nỗi uất ức bị tổn thương bởi một nguyên nhân sâu xa khác và phản ứng thái quá chỉ là cách người ấy thể hiện rằng anh ấy đang không được thoải mái, vui vẻ. Hiểu, để người ta có thể thương nhau hơn những lúc giận hờn vô cớ như vậy.

Nhưng điều khó khăn nhất trong việc vận hành một mối quan hệ lý tưởng như thế là làm sao để hai người đồng lòng? Vì chuyện tình yêu của cả hai làm sao có thể do một người quyết định? Đôi khi, ta tin tưởng một người, nhưng người ấy không đủ tin tưởng vào tình yêu của ta dành cho họ nên tiếp tục tìm kiếm ở đâu đó bên ngoài tình yêu hay cuộc hôn nhân này. Những cuộc đối thoại bình đẳng và thẳng thắn như hai thành viên sáng lập một công ty cùng thảo luận về các vấn đề đang xảy ra trong nhà mình là điều cần thiết. Và nếu đã cho đi tình yêu và lòng khoan dung nhưng sự cho đi ấy mãi mãi từ một phía thôi thì mong bạn cũng đừng cố chấp trong đau buồn, mà hãy hạnh phúc vì mình đã thực sự biết yêu ít nhất một lần trong đời và không có gì phải lấy đổ vỡ làm niềm tiếc nuối. Người có thể cho đi là người mang trái tim và tâm hồn giàu có, dù trái tim và tâm hồn ấy có thể mang nhiều vết sứt sẹo.